Huyết áp thấp – Kiến thức cơ bản bạn cần biết!

Cuộc sống căng thẳng, môi trường sống và làm việc ô nhiễm, khuynh hướng lạm dụng hóa chất trong bảo quản thực phẩm… đã làm cho bệnh huyết áp thấp ngày càng gia tăng và không trừ một ai. Đây là một chứng bệnh nguy hiểm, muốn phòng tránh và điều trị căn bệnh này chúng ta cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về huyết áp thấp.

Huyết áp trung bình của mỗi người dao động trong khoảng từ 110 - 120mHg đối với huyết áp tối đa và từ 70 - 80mmHg với huyết áp tối thiểu. Khi huyết áp tối đa dưới 90mmHg và huyết áp tối thiểu dưới 60 mmHg hoặc giảm hơn 20mmHg so với trị số huyết áp bình thường trước đó thì bệnh nhân rơi vào tình trạng hạ huyết áp.

1. Phân loại thấp huyết áp

Hạ huyết áp cấp:

- Xảy ra với những bệnh nhân vì chấn thương dẫn đến mất máu nhiều, bệnh nhân tiêu chảy mất nước, do thuốc, do dị ứng, say rượu….

- Những trường hợp này bệnh nhân phải nhập viện cấp cứu, và tùy theo nguyên nhân gây hạ huyết áp bác sỹ sẽ cho chỉ định thích hợp như: truyền dịch, truyền máu, dùng thuốc…

Hạ huyết áp mạn tính:

- Xảy ra ở những người làm việc quá sức, bị stress, rối loạn nội tiết, suy dinh dưỡng, do đái tháo đường lâu ngày, do lão hóa hay do các bệnh thần kinh ngoại vi….Những người này có chỉ số huyết áp thấp thường xuyên.

2. Các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp

HA là con số biểu hiện áp lực của máu lên thành động mạch, như vậy, HA sẽ phụ thuộc vào: lực co cơ tim, tần số tim, độ quánh của máu, thể tích máu, đường kính mạch máu và trương lực mạch máu.

3. Làm thế nào để biết mình bị huyết áp thấp

Trong bệnh huyết áp thấp, chỉ số chỉ có tính chất tham khảo, triệu chứng được quan tâm nhiều hơn.

            Bệnh nhân huyết áp thấp thường có những biểu hiện: mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, khó tập trung, dễ nổi cáu, buồn nôn, da nhăn và khô, rụng tóc; vã mồ hôi nhưng vẫn cảm thấy lạnh; thở dốc, nói như hụt hơi nhất là sau khi leo lên cầu thang hay làm việc nặng, khi thay đổi tư thế có thể choáng váng, xây xẩm mặt mày…

4. Các biến chứng khi huyết áp thấp        

- Với hạ huyết áp cấp: rất nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong, bệnh nhân cần được cấp cứu và chăm sóc kịp thời.

- Với hạ huyết áp mạn tính: huyết áp càng thấp thì khả năng bị mất trí nhớ càng cao, người ta nhận thấy khi huyết áp tâm trương dưới 70mmHg thì có thể dẫn đến mất trí nhớ. Đặc biệt, huyết áp giảm 10 mm thì nguy cơ bị mất trí tăng 20%. Và những người có mức huyết áp thấp kéo dài liên tục trong hai năm có khả năng bị mất trí nhớ cao gấp hai lần.

Ngoài ra, huyết áp hạ quá thấp cũng có thể làm nhịp tim nhanh, gây choáng, ngất. Và một điều ít ai biết, huyết áp thấp cũng là nguyên nhân gây tai biến mạch máu não chiếm tỷ lệ 10 – 15% , nhồi máu não 30% và số người nhồi máu cơ tim là 25%

5. Cần làm gì khi bị hạ huyết áp?

- Khi có biểu hiện choáng váng, hoa mắt,… người bệnh cần nằm nghỉ ngay (nằm đầu thấp), tránh ngồi dậy hoặc thay đổi tư thế đột ngột. Hãy cho bệnh nhân uống 2 cốc nước lọc ( tương đương 480ml) vì uống nước giúp điều hòa huyết áp hoặc có thể uống trà gừng, nước sâm, cà phê, nước chè đặc…Nếu không thấy đỡ thì cần đến cơ sở y tế để các bác sĩ kiểm tra tình trạng bệnh.

6. Phòng bệnh thấp huyết áp như thế nào?

Trong sinh hoạt

- Buổi sáng khi thức dậy cần nằm thêm một lúc, khởi động bằng một vài động tác đơn giản rồi mới ngồi dậy.

- Trong sinh hoạt hàng ngày tránh thay đổi tư thế đột ngột, hãy thở sâu vài phút trước khi đứng lên để máu lưu thông trong cơ thể.

-  Tránh trèo cao, ra nắng gắt vào mùa hè. Không để bị lạnh đột ngột vào mùa đông nhất là ban đêm.

- Luyện tập thể dục đều đặn, phù hợp với sức khỏe và độ tuổi giúp duy trì lưu thông máu trong cơ thể

- Cần thường xuyên kiểm tra chỉ số huyết áp để có mức điều chỉnh hợp lý

Về chế độ ăn uống

-  Ăn đủ bữa, không bao giờ được bỏ bữa sáng, nên chia bữa ăn trong ngày thành nhiều bữa nhỏ thay vì ăn ba bữa chính như trước đây.

- Nên ăn mặn hơn người bình thường ( 10 – 15g muối/ngày). Tuy nhiên nếu bị bệnh tim cần hỏi ý kiến bác sỹ về chế độ ăn này.

- Giảm các loại thực phẩm như khoai tây, cơm, bánh mỳ. Ăn ít trứng, thịt mỡ, sữa béo…, tăng cường rau quả, thịt gà, cá, ăn thực phẩm nhiều protein, vitamin C, vitamin B trong chế độ ăn.

- Uống đủ nước rất quan trọng, có thể dùng nước khoáng mặn hàng ngày, uống thêm nước ép hoa quả cho thêm tí muối, trà gừng...Ngoài ra có thể uống thêm cà phê, nước trà đặc cũng có tác dụng tích cực với bệnh huyết áp thấp nhưng không nên lạm dụng, tránh xa các loại đồ uống có cồn.

Các bác sĩ tim mạch khuyến cáo, huyết áp thấp có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu như không được phòng tránh và chữa trị kịp thời. Chính vì thế mà cần phải chú trọng khám sức khỏe định kỳ để kịp thời phát hiên bệnh huyết áp thấp… nhằm phòng tránh hậu quả đáng tiếc.